bể rửa siêu âm, tủ sấy, tủ ấm, bể ổn nhiệt, máy ly tâm, lò nung, máy đục gỗ, máy đục tượng
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer>

Chuyên mục Phòng chống bệnh không lây nhiễm

PC-BENH-KO-LAY_BANNER-CHINH

HÃY CÙNG GIẢM ĂN MUỐI ĐỂ PHÒNG BỆNH CHO GIA ĐÌNH

PDF.InEmail


Năm 2005 có 35 triệu người chết do bệnh mạn tính, trong đó phụ nữ chiếm 1/2; người dưới 70 tuổi chiếm 1/2 Bệnh mạn tính cũng là nguyên nhân làm tăng số người tàn tật ở các quốc gia, giảm chất lượng sống và tuổi thọ người bệnh. Ngoài vấn đề tuổi tác và di truyền thì nguyên nhân gây bệnh mạn tính có liên quan nhiều đến lối sống, thói quen ăn uống. Bao gồm các yếu tố: béo phì, ăn nhiều béo động vật (béo bão hòa và cholesterol), ăn nhiều đạm động vật, thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ăn ít chất xơ, ăn nhiều muối. Thói quen uống nhiều rượu, hút thuốc lá, lại ít vận động cũng là các nguyên nhân. Vì vậy, để phòng ngừa bệnh phải bắt đầu từ chính những nguyên nhân gây bệnh, trong đó dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng.

Natri là nhân tố chính trong việc tạo nên vị mặn của muối và cũng gây ra những tác hại tới cơ thể con người khi sử dụng dư thừa. Dư thừa Natri so với nhu cầu khuyến nghị, gây tăng tính thấm, tăng trương lực thành mạch, gây ứ nước trong tế bào, tăng sức cản ngoại vi gây ra tăng huyết áp.

Trong khẩu phần ăn hàng ngày, lượng natri có hai nguồn gốc, từ tự nhiên có trong thực phẩm và chủ yếu từ việc bổ sung thêm muối và các gia vị mặn khi chế biến thức ăn, khi chấm thức ăn. Trong các thực phẩm tự nhiên, Natri có sẵn với một lượng nhất định, thường có nhiều ở thức ăn nguồn động vật như thủy, hải sản, thịt, sữa và các sản phẩm của sữa…

Nguồn Natri tiêu thụ hàng ngày chủ yếu là từ muối ăn, các loại bột canh, nước mắm, nước chấm,… được thêm vào trong quá trình chế biến thực phẩm (bao gồm quá trình sơ chế, ướp, và nấu nướng của thực phẩm thông thường cũng như thực phẩm chế biến sẵn) và quá trình chấm trên bàn ăn.

Lượng Natri ăn vào tối thiểu cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể chưa có con số cụ thể nhưng được ước tính chỉ vào khoảng 200 – 500 mg/ngày (tương đương 0,5 – 1,25 g muối, chưa bằng 1 thìa nhỏ).

Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, tăng huyết áp ảnh hưởng đến sức khỏe của hơn 1 tỷ người trên toàn thế giới và là yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng nhất liên quan đến bệnh mạch vành, suy tim, bệnh mạch máu não và bệnh thận mạn tính. 

Hiện nay, ở Việt Nam, có khoảng 25% đến 30% người trưởng thành bị tăng huyết áp, có nghĩa là cứ 4 người thì có ít nhất 1 người bị tăng huyết áp.

Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến tăng huyết áp, trong đó các yếu tố không thể thay đổi được như tiền sử gia đình, tuổi cao, chủng tộc. Các yếu tố khác về lối sống như ăn thừa muối, hút thuốc lá, ít hoạt động thể lực, thường xuyên căng thẳng thần kinh... là những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được.

Tăng tiêu thụ Natri có liên quan tới tăng huyết áp, trong khi giảm tiêu thụ Natri làm giảm huyết áp ở người trưởng thành. Khẩu phần Natri tăng cũng liên quan trực tiếp tới các bệnh tim mạch, nhất là đột quỵ và bệnh mạch vành tim. Giảm khẩu phần Natri và do đó giảm huyết áp có lợi cho sức khỏe, làm giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong, giảm chi phí chăm sóc sức khỏe.

Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều muối thì tần suất mắc bệnh tăng huyết áp tăng cao rõ rệt. Người dân ở vùng biển có tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp cao hơn so với những người ở đồng bằng và miền núi. Chế độ ăn giảm Natri theo nhu cầu khuyến nghị từ giai đoạn sớm có thể giúp trẻ có một chế độ ăn uống lành mạnh và giảm tỉ lệ mắc bệnh tăng huyết áp sau này. Nhiều bệnh nhân tăng huyết áp ở mức độ nhẹ chỉ cần ăn chế độ giảm muối là có thể điều trị được bệnh.

Chế độ ăn giảm muối bao gồm giảm lượng muối và các thành phần có chứa natri có thể giúp duy trì huyết áp ở mức ổn định và là một biện pháp quan trọng để điều trị cũng như phòng bệnh tăng huyết áp .

Về cơ bản chế độ ăn giảm muối phải hiểu là giảm lượng Natri trong tất cả các nguồn đưa vào trong cơ thể chứ không đơn thuần là chỉ giảm lượng muối ăn. Việc thực hiện một chế độ ăn giảm muối bắt đầu từ việc giảm bớt lượng gia vị nêm khi chế biến món ăn cũng như gia vị chấm khi dùng bữa. Tiếp đến là cần lựa chọn những thực phẩm có hàm lượng Natri ở mức trung bình và thấp.

Hàng ngày, lượng muối ăn đưa vào cơ thể nhiều hay ít phụ thuộc vào khẩu vị của từng người mặn hay nhạt.

Ở người khỏe mạnh, gần như 100% Natri ăn vào được hấp thu trong quá trình tiêu hóa và bài tiết qua nước tiểu là cơ chế cơ bản để duy trì cân bằng Natri. Thực phẩm tự nhiên natri thấp chủ yếu là các loại trái cây và rau, và cũng là nguồn cung cấp lượng Kali cao. Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn và ít rau quả thường có nhiều Na.

Thói quen của người Việt Nam là khi ăn ở nhà, trong mỗi mâm cơm, ngoài các món ăn, đều có bát (chén) nước mắm hoặc đĩa muối dùng để chấm; Ở các cửa hàng ăn, trên mỗi bàn ăn đều có sẵn các loại gia vị để người dùng tự thêm vào cho hợp khẩu vị.

 

Bột canh và nước mắm là hai nguồn chính cung cấp muối hàng ngày (tương ứng với (35,1% và 31,6%). Mì chính và muối tinh là cũng là những nguồn cung cấp muối đáng kể (tương ứng 7,5% và 6,1%). Trong các thực phẩm chế biến sẵn, mì ăn liền là thực phẩm có lượng muối lớn (7.5%). Dưa muối cũng đóng góp 1.4% lượng muối hàng ngày.

Phần lớn lượng natri đưa vào không phải từ nguồn thực phẩm chế biến sẵn mà là lượng Natri trong các gia vị được nêm nếm trong quá trình chế biến món ăn.

Bởi vậy việc giảm muối trong chế độ ăn phụ thuộc rất nhiều vào các thực hành nấu nướng của người nội trợ, ngoài ra còn là thói quen lựa chọn thực phẩm và thói quen ăn uống, cũng như khẩu vị của mỗi thành viên trong gia đình.

Hiện nay, tại Việt Nam, mô hình ăn uống có chiều hướng thay đổi theo chiều hướng tăng tiêu thụ chất béo, đạm, tiêu thụ dư thừa muối (9,4g/ngày gấp hai lần so với khuyến nghị 5g/ngày của Tổ chức Y tế thế giới).

Năm 2015, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới tổ chức điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm cho thấy tỉ lệ người thường xuyên và luôn luôn ăn các thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối là 10%.

Sự phát triển nhanh chóng của các công ty sản xuất thực phẩm, chuỗi bán lẻ và những người điều hành dịch vụ thực phẩm đã ảnh hưởng tới sự sẵn có, khả năng chi trả giảm 30% mức tiêu thụ muối trung bình/người/ngày ở người trưởng thành so với năm 2015 là một trong những chỉ tiêu cần đạt được trong Chiến lược Quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015 – 2025.

Để phòng chống các bệnh không lây nhiễm, khi chúng ta đang hàng ngày sử dụng dư thừa lượng muối cho cơ thể, ngày 17/11/2017 tại Nha Trang -Tỉnh Khánh Hòa Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Trung ương đã tổ chức hội thảo hướng dẫn truyền thông giảm ăn muối để phòng, chống tăng huyết áp và tai biến mạch máu não. Theo mục tiêu của dự thảo kế hoạch Quốc gia, giai đoạn 2018-2025 có trên 90% người trưởng thành biết tác hại do ăn nhiều muối; trên 60% người thực hiện ít nhất 1 biện pháp giảm muối trong khẩu phần ăn của mình; giảm 30% mức tiêu thụ muối trung bình/ngày của người trưởng thành so với năm 2015; trên 90% học sinh phổ thông có hiểu biết về tác hại của việc ăn nhiều muối; trên 70% số học sinh thực hiện ít nhất 1 biện pháp giảm ăn muối theo khuyến cáo; trên 90% số người được phát hiện mắc tăng huyết áp, tim mạch và các bệnh liên quan khác được tư vấn, hướng dẫn thực hiện chế độ ăn giảm muối....

Một trong những chính sách cần chú trọng trong giai đoạn hiện nay là đảm bảo thông tin dinh dưỡng trên sản phẩm cho người tiêu dùng, với định hướng để giảm muối, đường, transfat và năng lượng.

Mỗi cá nhân và gia đình có thể giảm lượng muối ăn bằng những biện pháp rất đơn giản như sau: Không để nước mắm, nước tương và muối trên bàn ăn; Hạn chế lượng muối, bột canh, nước mắm… cho vào thức ăn khi nấu nướng, mức tối đa là không quá một phần năm thìa cà phê muối cho một bữa ăn của một người một ngày; Hạn chế thường xuyên sử dụng các sản phẩm có hàm lượng muối cao như khoai tây chiên, pizza, thực phẩm đóng hộp…Lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng muối thấp khi mua thực phẩm chế biến sẵn; Đọc nhãn khi mua thực phẩm đã được chế biến sẵn để kiểm tra hàm lượng muối; Nên cho trẻ em ăn thực phẩm tự nhiên và kiểm soát chặt chẽ việc thêm các gia vị mặn.

Hy vọng trong thời gian đến khi Kế hoạch Quốc gia về truyền thông giảm ăn muối để phòng, chống tăng huyết áp, tai biến mạch máu não và các bệnh không lây nhiễm, giai đoạn 2018-2025 được thực thi và cùng với sự hưởng ứng của người dân cả nước, Chiến lược Quốc gia phòng chống bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015 – 2025 đạt được những mục tiêu mong đợi. Góp phần trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII (Nghị quyết số 20 -NQ/TW ngày 25/10/2017) về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới./-

T4G Lâm Đồng

Lượt Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay163
mod_vvisit_counterTuần này3791
mod_vvisit_counterTháng này12751

Hiện có: 21 khách truy cập
Hôm nay: 21 Tháng 10, 2018