bể rửa siêu âm, tủ sấy, tủ ấm, bể ổn nhiệt, máy ly tâm, lò nung, máy đục gỗ, máy đục tượng
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer>

Chuyên mục Phòng chống bệnh không lây nhiễm

PC-BENH-KO-LAY_BANNER-CHINH

Các loài muỗi truyền bệnh sốt rét chủ yếu ở nước ta

PDF.InEmail


Trên thế giới có khoảng 400 loài muỗi Anopheles nhưng chỉ có khoảng 60 loài có khả năng truyền bệnh sốt rét. Ở Việt Nam cũng đã xác định có khoảng trên 60 loài muỗi Anopheles, trong đó có 15 loài có khả năng truyền bệnh sốt rét gồm loài chính, loài phụ và loài nghi ngờ. Ở mỗi vùng sinh địa cảnh đều có một số loài muỗi đặc trưng riêng như vùng ven biển, đồng bằng, trung du, rừng núi. Ở mỗi mùa trong năm cũng có những quần thể muỗi hoạt động riêng nên thường được gọi là muỗi Anopheles mùa mưa và muỗi Anopheles mùa khô. Về mặt sinh học, muỗi Anopheles có những kẻ đối nghịch có thể tiêu diệt chúng nên các nhà khoa học đã lợi dụng kẻ đối nghịch này để tiêu diệt muỗi. Kẻ đối nghịch của bọ gậy muỗi Anopheles là một số vi khuẩn như Bacillus thuringiensis, Bacillus sphaericus...; một số loài giun và loài cá... Kẻ đối nghịch của muỗi Anopheles trưởng thành là loài dơi, thạch sùng, nhện... Các loại hóa chất diệt côn trùng ảnh hưởng đến bọ gậy muỗi và muỗi trưởng thành trong thời gian gần đây đang có xu hướng hạn chế hiệu quả, có nhiều loài muỗi Anopheles đã kháng lại với các loại hóa chất diệt; đây là một khó khăn kỹ thuật, gây trở ngại lớn trong việc thực hiện biện pháp phòng chống trung gian truyền bệnh của chương trình phòng chống sốt rét.

Nước ta đã phát hiện có khoảng trên 60 loài muỗi Anopheles, trong đó có 15 loài được xác định là muỗi truyền bệnh chính, truyền bệnh phụ và nghi ngờ truyền bệnh sốt rét. Các loài muỗi truyền bệnh sốt rét chính hoạt động ở các vùng sốt rét lưu hành gồm Anopheles minimus, Anopheles dirus và Anopheles epiroticus

Muỗi Anopheles dirus truyền bệnh sốt rét ở trong rừng và bìa rừng.

Anopheles minimus hoạt động ở vùng đồi núi và rừng núi trên toàn quốc, phổ biến ở nơi có độ cao từ 200-800 mét và hiếm khi gặp ở độ cao trên 1.500 mét; chúng cũng có mặt tại một số địa phương vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Muỗi thích đốt máu người, tỷ lệ đốt máu thay đổi theo từng địa phương và phụ thuộc vào mức độ hiện diện của loài động vật khác như trâu bò. Ở những vùng ít trâu bò, muỗi có tỷ lệ đốt máu người cao hơn. Trước khi sử dụng hóa chất diệt côn trùng, muỗi được xác định ưa đốt máu người trong nhà nhưng sau một thời gian sử dụng hóa chất, tỷ lệ muỗi đốt máu người ở ngoài nhà tăng lên. Muỗi thường có hoạt động đốt máu người suốt đêm với đỉnh cao phổ biến từ 22 giờ đến 3 giờ sáng. Chúng thường có tập tính trú đậu trong nhà ở những nơi ưa thích như bề mặt tường vách, quần áo, dụng cụ treo trong nhà, phía sau tủ, gầm bàn, gầm giường, trên mái tranh ở những nhà có vách thấp. Tuy nhiên vẫn có một tỷ lệ muỗi trú đậu ở ngoài nhà ban ngày tại các hốc cây, hốc đất nằm ven suối.

Anopheles dirus trước đây được định loại là Anopheles balabacensis. Chúng phân bố hoạt động ở trong rừng và bìa rừng, đồng thời cũng có thể phát hiện ở các khu vực trồng cây công nghiệp và cây ăn quả. Ở trong rừng, muỗi chủ yếu đốt máu các loài linh trưởng như vượn, khỉ, đười ươi; khi có sự hiện diện của người thì chúng chuyển sang đốt máu người và loài muỗi này cũng được xem là loài ưa thích đốt máu người. Muỗi có tập tính đốt máu người cả trong nhà và ngoài nhà với tỷ lệ thay đổi theo từng địa phương. Hoạt động đốt máu người xảy ra suốt đêm và đỉnh hoạt động có thể thay đổi theo vùng và theo mùa. Ở nước ta, các nhà khoa học ghi nhận hoạt động đốt máu người phổ biến từ 20 đến 24 giờ, tại một số địa phương có khoảng 85% bắt được muỗi trước 24 giờ và chỉ có 15% bắt được muỗi sau 24 giờ. Trên thực tế, hoạt động đốt máu người sớm hơn của muỗi một phần nào đã hạn chế tác dụng của màn ngủ tẩm hóa chất vì có một tỷ lệ đáng kể muỗi đốt máu người trước khi đi ngủ, do đó, biện pháp dùng màn ngủ tẩm hóa chất không phát huy được hiệu quả tốt. Muỗi có tập tính trú đậu và tiêu máu ở ngoài nhà nên rất ít khi bắt được muỗi trú đậu trong nhà ngay cả khi việc bắt muỗi được tiến hành từ sáng sớm Do muỗi trú đậu ở ngoài nhà nên tác động của biện pháp phun tồn lưu hóa chất diệt côn trùng ở trong nhà thường rất hạn chế đối với chúng.

Anopheles epiroticus trước đây được định loại là Anopheles sundaicus, chúng phân bố hoạt động ở vùng ven biển nước lợ từ Phan Thiết trở vào phía Nam. Muỗi đốt cả máu người và máu động vật, tính ưa thích đốt máu này thay đổi đáng kể theo từng vùng địa lý. Ở nước ta chúng được các nhà khoa học xác định là loài muỗi ưa đốt máu người. Muỗi có tập tính đốt máu người cả trong nhà và ngoài nhà, hoạt động đốt máu người xảy ra suốt đêm, không có đỉnh cao rõ ràng. Chúng thường trú đậu và tiêu máu ở trong nhà ban ngày, tuy nhiên dưới ảnh hưởng của hóa chất diệt côn trùng sử dụng trong phòng chống sốt rét nên có một tỷ lệ đáng kể muỗi chuyển ra trú ẩn ở ngoài nhà. ( Ka Sum – Báo sức khỏe và đời sống)

 

 

T4G Lâm Đồng

Lượt Truy Cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay155
mod_vvisit_counterTuần này3783
mod_vvisit_counterTháng này12743

Hiện có: 19 khách truy cập
Hôm nay: 21 Tháng 10, 2018

Ban Biên Tập Website

Chịu trách nhiệm nội dung:
- TS. Nguyễn Văn Luyện - Giám đốc Trung tâm TT-GDSK Lâm Đồng

Ban biên tập:
- TS. Nguyễn Văn Luyện - Trưởng ban
- ThS. BS. Võ Kim Hải - Phó Trưởng ban
- CN. Nông Thị Thái Tuyền - Thư ký
- CN. Trương Thị Hợp
- ThS. Nahria Ka Sum

Trình bày website:
- ThS. Nahria Ka Sum
- CN. Đinh Thị Hồng Loan

Sức khoẻ cho mọi người

<< >> Trang:

Phòng bệnh ho gà ở trẻ

Nhiều trẻ mắc ho gà vì không tiêm phòng Một tháng trở lại đây, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận nhiều trẻ nhỏ vào viện trong tình trạng suy hô...

30 Tháng 3 2017 Sức khoẻ tổng quát

Xem thêm

Virus Zika có thể truyền từ muỗi mẹ sang…

Virus Zika có thể truyền từ muỗi mẹ sang trứng và bọ gậy. Đây là phát hiện mới của các nhà khoa học Mỹ vừa công bố. Điều này làm...

13 Tháng 9 2016 Sức khoẻ tổng quát

Xem thêm

VIÊM KẾT MẠC - BỆNH THƯỜNG GẶP VÀO MÙA …

VIÊM KÊT MẠC-BỆNH THƯỜNG GẶP VÀO MÙA HÈ Bệnh viêm kết mạc cấp, còn được gọi bằng một cái tên dân dã là “đau mắt đỏ”. Đây là một bệnh rất...

25 Tháng 7 2016 Sức khoẻ tổng quát

Xem thêm

Hiểu đúng về virus Zika

Hầu hết những người bị nhiễm virus Zika không biết mình đang mắc bệnh bởi vì không có triệu chứng. Bệnh thường nhẹ với các triệu chứng kéo dài trong...

13 Tháng 4 2016 Sức khoẻ tổng quát

Xem thêm

Chuyên Đề

Chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá 2016 của Tổ chức Y tế Thế giới

Hàng năm, vào ngày 31 tháng 5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các đối tác cùng kỷ niệm Ngày Thế giới Không thuốc lá. Mục đích nhằm nêu bật những nguy cơ sức khỏe liên quan đến sử dụng thuốc lá và ủng hộ các chính sách hiệu quả để giảm sử dụng thuốc lá.

Xem thêm...

Thông điệp ngày dân số thế giới 11/7/2012

  • Xây dựng một thế giới mà ở đó mỗi lần có thai đều được mong đợi... mỗi lần sinh con đều được an toàn... và mỗi thanh niên đều được phát triển hết tiềm năng của mình.
  • Sức khoẻ sinh sản là quyền và sức khoẻ của phụ nữ, nam giới, thanh niên...

    Xem thêm...

Hoạt động hưởng ứng ngày vi chất dinh dưỡng 1-2/6/2012

Trong những năm qua, hoạt động phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng (thiếu vitamin A, thiếu máu dinh dưỡng, thiếu I ốt) đã đạt được những thành tích đáng kể...

Xem thêm...

Thuốc lá là nguyên nhân gây nhiều bệnh nguy hiểm cho sức khỏe

Thuốc lá là nguyên nhân của bệnh tật và tử vong. Khói thuốc lá chứa hơn 4.000 chất hóa học, trong đó có 43 chất là tác nhân gây ung thư. Khi bạn hút thuốc, tất cả các chất này sẽ đi vào cơ thể và gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm khác nhau, trong đó có nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, các bệnh đường hô hấp và tim mạch.

Xem thêm...

Phòng chống rối loạn do thiếu i-ốt

Hiện nay, trên thế giới có khoảng một tỷ rưỡi người sống trong vùng thiếu iốt và có nguy cơ bị các rối loạn do thiếu iốt. Trong đó 655 triệu người có tổn thương não và 11,2 triệu người bị đần độn. Việt Nam là một nước nằm trong vùng thiếu iốt. Tỷ lệ thiếu iôt rất cao và phổ biến toàn quốc từ miền núi đến đồng bằng...

Xem thêm...